Η “Ασκητική” του Νίκου Καζαντζάκη, σε σκηνοθεσία και απόδοση Βασίλη Βασιλάκη, με την οποία γίνεται η έναρξη της φετινής θεατρικής σεζόν του Δημοτικού Θεάτρου Κομοτηνής„ παρά το συμβολισμό της, δεν φαίνεται να επιβεβαιώσει τελικά τις… φιλοδοξίες της διοίκησης του θεάτρου,για μια αυτάρκη, λιτή και εκ των ενόντων θεατρική σεζόν. Αυτή η διασπορά, πολλών, “μικρών” ή “φτηνών” παραγωγών σε μια περίοδο τεσσάρων μηνών, δεν φαίνεται να εξασφαλίζει την οικονομία που επιδιώκει η διοίκηση, αφού ούτε μικρές είναι, ούτε φτηνές. Γιατί και επαγγελματίες ηθοποιοί συμμετέχουν και τα εργασιακά δικαιώματα μιας πλειάδας των άλλων συντελεστών πρέπει να καλυφθούν. Εκείνο όμως που προσωπικά με ανησυχεί είναι ότι το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο αρχίζει και το διαπερνά η πολιτιστική αντίληψη της “Πολιτιστικής Κίνησης”. Όχι η Τέχνη για το λαό, ούτε η Τέχνη για τη Τέχνη, αλλά η Τέχνη για την παρέα… Είναι αλήθεια ότι το Δημοτικό μας Θέατρο ποτέ δεν λειτούργησε , με βάση τις σύγχρονες τάσεις κι ούτε ποτέ (εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων) “αφουγκράστηκε” τον τόπο, την κοινωνία του, τις ανησυχίες (πολιτικές, κοινωνικές) και τις συγκρούσεις της. Είναι καιρός να το πούμε, ότι κάθε καλλιτεχνικός διευθυντής που πέρασε από εδώ έκανε το “αγροτικό” του στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής, με ότι αυτό συνεπάγεται. Εκτός από τη δεύτερη περίοδο του Δημήτρη Παπασταμάτη επί δημαρχίας Τάσου Βαβατσικλή διέκρινε κανείς πολιτικούς προσανατολισμούς… Χωρίς να αποφύγει φυσικά και κάποιες ιδεολογικές στρεβλώσεις και ιδεαλισμούς των σκηνοθετών στους οποίους εμπιστεύθηκε το ρεπερτόριο του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η διασκευή της «Τερέζας» του Φρέντυ Γερμανού και η ενσωμάτωση σε αυτήν όλων των εθνικιστικών παραμορφώσεων, που δεχόταν εκείνη την εποχή εθνικά θέματα (Μακεδονικό, Θράκη κλπ…).
Τέλος πάντων είναι μια πολύ μεγάλη συζήτηση. Εκείνο όμως που πρέπει να προσέξει η νέα διοίκηση του θεάτρου είναι μην καταλήξει αυτό απλώς ένα ερασιτεχνικό θεατρικό εργαστήρι, στο όνομα της αξιοποίησης ντόπιων καλλιτεχνικών δυνάμεων ή των οικονομικών δυσκολιών. Τώρα μάλιστα που διαφαίνεται ότι υπάρχει η πρόθεση για την επανεμφάνιση του θεάτρου στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης. Το Δημοτικό Θέατρο δεν είναι και δεν πρέπει να γίνει «Σύλλογος Φίλων Φρουρίου» που διοργανώνει τα «Χελιδονίσματα», ούτε… «Κομοτινίστας» να επαφίεται στον εθελοντισμό των πολιτών.
Η διαπίστωσή μου είναι ότι η πολιστική δραστηριότητα βρίσκεται μεταξύ σφύρας και άκμωνος. Από τη μια η λαϊκίστικη άποψη, που μόλις περιγράψαμε και από την άλλη η νεοπαγής και «απειλητική» διείσδυση των πολιτιστικών συνηθειών μιας νεόπλουτης, μικροαστικής τάξης, που είχε τη δυνατότητα να πετάγεται μέχρι την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, για ένα Σαββατοκύριακο για να κοινωνήσει της θεαματικής πολιτιστικής παραγωγής των αστικών κέντρων. Κι ανέλαβε τώρα, με αφορμή το νέο Πολιτιστικό Ιδρυμα («Μέγαρο» για τη μικροαστική τους ματαιοδοξία) να εισάγει στο «ξελιγωμένο» επαρχιακό κοινό μας, τα αποφάγια της «βαρειάς» κουζίνας των πολυτελών «Μεγάρων» του κέντρου.
Μήπως αντί να εντρυφούμε στη σωρό των βιβλίων, που κυκλοφόρησαν πρόσφατα για την οικονομική κρίση, από συγγραφείς-δημοσιογράφους, που την ανακάλυψαν ξαφνικά, ενώ μέχρι πρόσφατα συγκάλυπταν ή απολάμβαναν την τεράστια πολιτική και οικονομική φούσκα, στην οποία ζούσαμε, υπηρετώντας το σύστημα, των μεγάλων εκδοτικών και μιντιακών συγκροτημάτων, μήπως είναι καιρός να αρχίσουμε από το Α; Μήπως είναι καιρός να (ξανα)διαβάσουμε το “Κεφάλαιο”; Για τους…αρχαρίους το προτείνω στην παραπάνω διασκευή σε “Μάνγκα” (Εκδόσεις ΚΨΜ). Ανακαλύψτε από τι γίνεται το χρήμα, που το χρησιμοποιούμε, ποιοι είναι οι μηχανισμοί του καπιταλισμού, πως γενιούνται οι οικονομικές κρίσεις, ποιοι δημιουργούν τις κοινωνικές ανισότητες, γιατί υπάρχει ανεργία, γιατί χρειάζεται αμφισβήτηση και ανατροπή αυτού του συστήματος.
